شبكه اطلاع رساني شهرستان مراغه - رصدخانه مراغه یادگاری گرانبها

کد خبرها: 16	منبع : خبرگزاری جمهوری اسلامی
تاریخ ثبت: ۲۸ بهمن ۱۳۸۳	تعداد بازدید: 1413
رتبه بندي توسط كاربر : هنوز هیچ امتیازی داده نشده است. تعداد آرا :0

رصدخانه مراغه يادگارى گرانبها از خواجه نصيرالدين طوسى
مراغه ، خبرگزارى جمهورى اسلامى ۲۸ / ۱۱ / ۸۳
داخلى.اجتماعى.
رصدخانه مراغه با آوازه بين المللى به عنوان بزرگترين مرکز پژوهشى نجومى آن دوران يادگارى گرانبها از خواجه نصيرالدين طوسى در اين شهرستان بوده و افتخار علمى ايرانيان در دنياى علم و دانش شناخته شده است .

اين رصدخانه در سال۶۵۷ هجرى - قمرى به دستور هلاکوخان و به همت دانشمند ايرانى خواجه نصيرالدين طوسى بنا شد و در احداث آن شخصيت هاى علمى همچون علامه قطبالدين ، فخرالدين مراغى ، محیالدين مغربى و نجم الدين اسطرلابى شرکت داشتند.
خواجه نصيرالدين طوسى در سفر به بغداد ، کتب و آلات رصدى لازم را تهيه و به تدريج کتابخانه چهارصد هزار جلدى مراغه را باانواع کتب رياضى ، نجومى، فلسفى ، طبى و ادبى موجود بنيان نهاد.
ساخت بناى رصدخانه مراغه ۱۵ سال به طول انجاميد و در آن کتب ، اسباب و آلات نجومى بسيارى متمرکز شد اما اين مجموعه بعدازسال۷۰۳ هجرى - قمرى بر اثر زلزله و بىتوجهى حکام رو به ويرانى گذاشت .
بناى اين رصدخانه شامل برج مرکزى و واحد نجومى ، مدرسه کتابخانه و سراى استادان بوده و معمارى آن شامل پىهاى سنگى ، ديوارهاى آجرى و سازه هاى دايره اى با اجزاى سنگى بود.
برج مرکزى رصدخانه مراغه به قطر۲۲ متر و با ديوارى به ضخامت ۸۰ سانتى
متر است اما در رابطه با ارتفاع آن اطلاعات زيادى در دست نيست اما با توجه
به قطر و برج ارتفاع آن بايد۲۰ تا۲۵ متر باشد.
در مدرسه رصدخانه براى محققان جوان آن دوره رشته هاى نجوم ، رياضيات ،
نور ، فيزيک آموزش داده مىشد و گفته مىشود کتابخانه آن داراى چهار هزار
جلد کتاب بوده که از بغداد به اين رصدخانه انتقال يافته بود.
سراى استادان و پژهشگران اين رصدخانه نيز در سطح تپه رصدخانه با۱۷
واحد مجزا احداث شده بوده که مورد استفاده استادان قرار داشت .
بنابر اسناد اين رصدخانه الهام بخش احداث رصدخانه هاى سمرقند در
تاجيکستان ، اوجين در هندوستان ، منزو در بنارس ، اورانين برگ در دانمارک
و رصدخانه شانگهاى چين بوده است .
به اعتقاد اخترشناسان رصدهاى خواجه نصيرالدين طوسى محققان را در تهيه
نخستين جداول نجومى و دقيق تر کردن مدلهاى هندسى يونانيان و بطلميوس يارى
کرده است .
به گفته اين محققان رصدخانه مراغه يکى از نخستين نهادهاى بزرگ علم نجوم
بوده و در بحث هاى اختر فيزيک مدرن مکتب مراغه تاثير زيادى در نجوم مدرن
داشته است .
اخترشناس فرانسوى و پژوهشگر رصدخانه پاريس مىگويد : مکتب مراغه در نجوم
ارايه شده توسط دانشمند بزرگ خواجه نصيرالدين طوسى جايگاه ويژه اى در علم
نجوم دارد.
دنيس سبووا (Denis savoi) معتقد است مکتب مراغه در نجوم تاثير زيادى بر
مکتب کوپرنيک و نجوم مدرن داشته است .
به گفته وى، خواجه نصير طوسى در رصدخانه مراغه کارهاى بزرگى با معانى
علمى انجام داده و مراغه جايگاه اساسى را در تاريخ نجوم به خود اختصاص
داده است .
وى مىگويد : خواجه نصير بحث هاى علمى را به شکل مدرن آن پرداخته و در
اشاعه علم و کار پژوهشى علم نقش بسزايى دارد.
بنابر اظهار وى، چيزى که بيشتر از همه اخترشناسان را به خواجه نصير
علاقه مند مىکند اين است که اين دانشمند با ادامه راه دانشمندان قبل از
خود و با ترجمه بسيارى از آثار کتب يونانى و سانسکريت کار پژوهشى
ارزشمندى انجام داده است .
امسال همزمان با سال روز تولد خواجه نصيرالدين طوسى در پنجم اسفند ماه
همايش يک روزه بزرگداشت مقام علمى اين دانشمند شهير توسط مرکز تحقيقات
نجوم و اختر فيزيک مراغه در اين شهرستان برگزار مىشود.
به گفته پروفسور على عجبشيرزاده رييس اين مرکز ، در اين همايش ۵۰ نفر از
اساتيد داخلى و خارجى حضور خواهند داشت و تعدادى از آنان مقالاتى در خصوص
مقام علمى خواجه نصيرالدين طوسى و علم نجوم ارايه مىکنند.
وى مىگويد : بررسى آرا و انديشه هاى خواجه نصيرالدين طوسى در زمينه هاى
ستاره شناسى ، رياضيات و نور شناسى از جمله موضوعات مورد طرح در اين
همايش خواهد بود.
وى افزود : براى استفاده دانش آموزان ، دانشجويان و علاقه مندان از مقالات
علمى اين همايش برنامه ريزى شده است .
به گفته فرماندار مراغه خواجه نصيرالدين طوسى خدمات زيادى به جوامع علمى
دنيا کرده و تاليفات وى هنوز مورد استفاده اين جوامع است .
عليار راستگو ، مىگويد : ارزش تاليفات و نوشته هاى اين دانشمند بزرگ به
مرور زمان در بين محققان اهميت بيشترى مىيابد.
وى افزود : مشهورترين اثر به جا مانده از خواجه نصيرالدين طوسى در مراغه
رصد خانه بوده و اين يادگار و افتخارى بزرگ براى اين شهرستان است .
ايجاد موزه نجوم ، تاسيس مرکز تحقيقات نجوم و اختر فيزک مراغه ، خريد
افلاک نما(پلانتاريوم ) ، برگزارى همايش هاى علمى ، رصد پديده هاى نجومى با
حضور اختر شناسان خارجى از جمله تلاش هايى است که در سالهاى اخير براى احيا
دوباره رصدخانه مراغه صورت گرفته و در حال انجام است .
خواجه نصيرالدين طوسى از بزرگترين فلاسفه و رياضیدانان و دانشمندان
ايرانى است که پس از بزرگانى مانند فارابى ، ابوريحان بيرونى ، ابوعلى
سينا و رازى ظهور کرد.
خواجه نصيرالدين از مردم جهرود قم بود و در سال۵۹۷ ه - ق در آنجا تولد
يافت و بعدها براى ادامه تحصيل به نقاط مختلف از جمله طوس سفر کرد و در
آنجا مسکن گزيد و به همين خاطر به خواجه نصيرالدين طوسى شهرت يافت .
خواجه گذشته از درجه علمى در زندگى خود خدمات بزرگى به تمدن ايرانى کرد
او توانست کتب ، نسخ و آثار علمى را از خطر نابودى نجات دهد.