| کد مقاله:
1396 |
منبع :
مدیر فنی سايت مراغه |
  |
| تاریخ ثبت:
۱۴ اسفند ۱۳۸۴ |
تعداد بازدید:
417 |
|
قرآن در مثنوی معنوی9
اهل نار و اهل نور آمیخته در میانشان کوه قاف انگیخته
اهل نار و نور باهم در میان در میانشان بحرژرفی بیکران
آیه کریمه : مرج البحرین یلتقیان بینهما برزخ لایبغیان
ترجمه : دودریا که بطبیعت خود رها ساخته است میان آن دو مانعی است که در جستجوی در آمیخته شد ن با هم دیگر نیستند (سوره مبارکه الرحمن آیه 19 و 20 )
حضرت استاد علامه گرانقدرمحمد تقی جعفری در تفسیر این اصل بنیادی تشابه وجودی بشر بایکد یگر چنین می نگارد: این تشابهات که میان اشیاء دیده میشود در جهالت و انحراف ما از حقیقت نفش بسیار بزرگی را در عهده دارند. ما دو انسان را می بینیم که از همه جهات با یکد یگر مساوی هستند ، اما وقتیکه با نظر دقیق تری درون آنها را مورد مطاله قرار میدهیم ، می بینیم فاصله میان آن دو از بینهایت تا بینهایت کشیده شده است .
متاُسفانه بشریت با اینکه هرروز درباره مسائل انسانی ودر هم ریختن اصول عالی ناله ها میکند ، ولی گروهی از اقویا که در هر جامعه ای وجود دارند بجهت اغراضی نمیخواهند این ناله ها را بشنوند ، آ نان نمیدانند که جامعه ای که مرکب از انسانهای دارای روانهای متضاد هستند ، آن جامعه بهیچ وجه نمیتواند هماهنگ بوده باشد .
آنان نمیدانند یا نمیخواهند بدانند که اگر همین انسانها موقعی این موفقیت را بدست آوردند که همه افراد بجهت تربیت و تکامل دارای گروهی از اصول عالی و ایده آل های منطقی شدند ریاست و رهبری آنها چه لذتی خواهد داشت .
گر ولی زهری خورد نوشی شود ور خورد طالب سیه هوشی شود
رب هب لی از سلیمان آمده است که مده عیر مرا این ملک دست
تو مکن با غیر من این لطف وجود این حسد را ماند اما آن نبود
نکته لا ینبغی میخوان بجان سر من بعدی زبخل اومد ان
بلکه اندر ملک د ید او صد خطر مو بمو ملک جهان بد بیم سر
بیم سر یا بیم سرٌ یا بیم دین امتحانی نیست ما را مثل این
پس سلیمان همتی باید که او بگذ رد زین صد هزاران رنگ وبو
باچنان قوت که او را بود هم موج آن ملکش فرو می بست دم
خوان که القینا علی کرسیه چون بماند از تخت و ملک خود تهی
چون برو بنشست از این اندوه گرد بر همه شاهان عالم رحم کرد
شد شفیع وگفت این ملک ولوا با کمالی ده که دادی مر مرا
هرکه را بدهی و بکنی آن کرم او سلیمان و آنکس هم منم
او نباشد بعدی او با شد معی خود معی چه بود ؟ منم بی مدٌ عی
آیه کریمه : انا فتحنا لک فتحا مبینا لیغفر لک الله من ذنبک ما تقدم و ما تاُخر
ترجمه : ما مکه را بر تو فتح آشکاری کردیم تا خداوند گناهان گذشته و آینده ترا ببخشاید . (سوره مبارکه الفتح آیه 1و 2 )
حضرت علامه استاد محمد تقی جعفری در تفسیر این آیه کریمه جنین می نگارد : آیا پیامبران هم معصیت میکنند یا نه ؟ دو نظر در میان مسلمین وجود دارد ، امامیه و گروهی از اهل سنت را عقیده بر آنست که انبیا معصوم اند و هیچ گناهی در هیچ حالی از آنهاسر نمیزند . بعضی دیگر از گروه اهل سنٌت معصیت را جایز دانسته میگویند ممکن پیامبران معصیت نمایند ولی استدلالات عقلی ونقلی فراوانی نظریه امامیه را تاُیید میکند
ولی این مقدار میتوانیم بگوئیم که عقل سلیم میگوید : اگر کسی کوچکترین انحرافی داشته باشد ، نمیتواند منصب نمایندگی خدا را اشغال کند – زیرا این احتمال همواره برای ملت ها وجود خواهد داشت که تفاوتی میان ما و این پیامبران وجود دارد که ما از آنها تبعیت کنیم ؟ اگر آنان نتوانند از هیجان نفس امٌاره جلو گیری کنند ، نمیتوانند نفوس دیگران را مهار نموده دستور بدهند که هیچ کس نبایستی از نفس امٌاره تبعیٌت کند .
آیه کریمه : قال رب اغفرلی وهب لی ملکا لا ینبغی لا حد من بعدی انک انت الوهاب
ترجمه : سلیمان (ع ) گفت : خداوندا ! مرا ببخشای و ملکی برای من عطا کن که پس از من کسی شایستگی آن ملک را نداشته باشد . ( سوره مبارکه ص آیه 35 )
آیه کریمه : ولقد فتنا سلیمان و القینا علی کرسیه جسدا ثم اناب
ترجمه : ما سلیمان را آزمایش کردیم و روی تخت او جسد بی روحی انداختیم سپس او توبه کرد . ( سوره مبارکه ص آیه 34 )
داستان فوق بدینقرار است که خداوند به حضرت سلیمان پسری داد ، گروه پریران و شیاطین با یکدیگر جمع شده گفتند : اگر این فرزند بماند و بزرگ شود ، مانند پدرش سلیمان با ما رفتار خواهد کرد ، پس بهتر اینست که او را تلف کنیم .
هنگامیکه سلیمان از این توطئه با خبر شد فرزند را از دسترس آ نها دور نگهداشته واو را از باران ابر شیر دادند ، ولی با این حال یک روز دید که جسد همین فرزند را روی تختش گذاشته اند . آنموقع سلیمان متوجه شد که ترس و احتیاط در مقابل سرنوشت نهائی و قطعی نمیتواند کاری انجام دهد .
پس سلیمان همتی با ید که او بگذرد زین صد هزاران رنگ و بو
حضرت استاد می فرمایند : ایکاش بشر میتوانست با در یافت ارزش حقیقی خود در جستجوی مزایا کوشش میکرد .
تاکنون هیچ یک از مکاتب فلسفی واجتماعی نتوانسته است افراد بشری را طوری تربیت کند که هر کسی گنجایش و موقعیت واقعی خویش را درک کرده در صد د بد ست آوردن مزایائی باندازه همان ظرفیت و موقعیت بر آید .
همه میخواهند ثروت دنیا را تصاحب کنند .
همه میخواهند فرمانروای جهان و جهانیان بوده باشند .
همه میخواهند شهرت جهانگیری داشته باشند که حٌتی پس از مرگشان هم ملتها بیاد آنها بوده درباره آنها شعر ها بگویند و کتابها بنویسند .
امٌا غالباً شایستگی خویش را در نظر نمیگیرند و عوامل محیط و سایر شرایط را بمحاسبه در نمیآورند .
اینکه حضرت سلیمان میگوید که : « خداوندا ملکی بمن عطا فرمای که دیگر ان شایستگی آنرا نداشته باشند »
مقصود این نیست که سلیمان با مقام نبٌوی که داشته است بسایر افراد بشری حسد ورزیده و نخواسته است آنها از یک ملک عظیم بر خوردار شوند ، بلکه بدانجهت بود که میدانست هر فردی قدرت از عهده بر آمدن این مزیت بسیار بزرگ را ندارد که تمام ملک دنیا را تصاحب کند بطور یکه با بدست آوردن مقام مزبور کوچکترین تعدی بر مخلوقات خدااز او سر نزند .
در حقیقت سلیمان میگوید : خداوندا کسانی که شایستگی چنین ملکی را ندارند بآنها عطا مفرما ی که آنان ممکن است سو ء استفاده کنند .
حضرت استاد در نوشته ای به این کمترین چنین می نگارند که : « خداوندا اگر بناست امتیازیبه برادر عزیزما جناب آقای سید حمزه اسحقی عنایت خواهی فرمود نخست تحمل وظرفیت آن امتیازرا به ایشان مرحمت فرما»
بلی بشریت اگر دارای آن ظرفیت درونی نباشند هر گز نخواهند توانست به اصل واوصول شایستگی حقیقی نائل آیند .
حتی سلیمان (ع) با آن عظمت پیامبری که داشته ، احتیاج به تنبیه و هشدار هم داشت ، لذا می بینیم که خداوند متعال بخلاف میل او جسد مرده فرزندش را در مقابلش می نهد تا بداند که در مقابل مشیٌت او هیچ قدرت نمیتواند عرض اندام کند .
در دل موُمن بگنجم ای عجب گر مرا جوئی در آن دلها طلب
گفت فا د خل فی عبادی تلتقی جنة من روُیتی یا متقی
آیه کریمه : یا ایتها النفس المطمئنةارجعی الی ربک راضیة مرضیة فادخلی فی عبادی واد خلی جنتی
ترجمه : ای نفس با آرامش بسوی خدایت برگرد در حالیکه تو از او راضی واو از تو خشنود است ، در دستهُ بندگانم ببهشت بر ینم وارد شو . (سوره مبارکه الفجر آیه 28 )
قل تعالوا گفت حق مارا بدان تا بود شرم اشکنی ما را نشان
آیه کریمه : قل یا اهل الکتاب تعالو ا الی کلمة سواء بیننا وبینکم الا نعبد الا الله .
ترجمه : بگوای اهل کتاب بیائید کلمه ایراکه میان ما وشما مورد اتفاق است بپذ یریم اینکه جز خدا کسی را نپرستیم . ( سوره مبارکه آل عمران آیه 64)
آیه کریمه : واذ قیل لهم تعالو ا یستغفر لکم رسول الله لوواروسهم
ترجمه : هنگامیکه برای آنان گفته میشود که بیائید پیامبر خدا بشما استغفار کند ، سرهای خود را کج میکنند یا بر میگردانند . ( سوره مبارکه المنافقون آیه 5 )
کلمه تالوا در قرآن مجید در هفت آیه واردشده است ،آنچه به هدف جلال الدین مناسب است این که خدا مارا برای از بین بردن شرمی که ما داریم بسوی خود میخواند ، یک معنای عمومی باشد که در آیات قرآنی کاملآدیده میشود که خداوند مومنین را با خطا بهای گونا گونی بسوی خویش دعوت می کند .
چیست آن کوزه تن محصور ما اند ر آن آب حواس شور ما
ای خداوند این خم و کو زه مرا در پذ یر از فضل الله اشتری
کوزه ای با پنج لوله پنج حس پاک دار این آب را از هر نجس
آیه کریمه : ان الله اشتری من الموُ منین انفسهم و اموالهم بان لهم الجنة
ترجمه : خداوند نفوس و اموال موُمنان را در مقابل بهشت برین خریداری کرده است . ( سوره مبارکه توبه آیه 112 )
لوله ها بربند و پردارش زخم گفت غضوا عن هوای ابصار کم
آیه کریمه : قل للموُمنین یغضوا من ابصار هم و یحفظوا فروجهم ذلک ازکی لهم ان الله خبیر بما یصنعون
ترجمه : ای پیامبر ما بموُمنین بگو : د ید گان خود را از نا شا یستها فرو بند ند و آلا ت شهوت خود را از حرکات نا مشروع باز دارند ، این خود داری برای آنان پاکیزه تر « یا پاکیزه کننده تر » است ، خداوند بهر چه که انجام مید هید آگاهست . ( نور آیه 30 )
روبر سلطان و کار و بار بین حس تجری تحتها الا نهار بین
اینچنین حسها و ادراکات ما قطره ای باشد دران بحر صفا
باز جوی و باز بین و باز یاب از که از من عنده ام الکتاب
آیه کریمه : ان الذین آمنو ا و عملوا الصالحات لهم جنات تجری من تحتها الا نهار ( البروج آیه 11 )
ترجمه : کسانی که ایمان آورده اند و کردار های نیکو بجا میآورند ، برای آنانست باغهای بهشت که در زیر آنها چشمه سارها در جریانست .
چیست این کوزه ؟ تن محصور ما واندرآن آب حواس شور ما
حضرت استاد علامه جعفری در تفسیر این بیت چنین می نگارند که : عالی تراین حالت روحی یک انسان موحد که هنگامی که بخود مینگرد می بیند اندوخته های روحی او جز آ لودگیها و کثافات وحتٌی دانشها ئی را هم که اندوخته است جز خیالات ناقص و مخلوط با هوی وهوسها ی نفسانی چیز دیگری نیست .
این اندوخته های شرم آور را بدوش خود حمل کرده رهسپار کوی آن خدا میشود که روحانیت های بی نهایت و ملکوت بی پایان در مقابل عظمت او بس نا چیز است .
پروردگارا ! این خم و کوزه ُ پر از آلودگیهاو تبهکاریها ی مرا بپذ یر ومرا از بارگاه ربوبیت خود ماُیوس مفرمای .
|
مذهبي 
